Umqondo ojwayelekile nomuzwa wokuphila: kusukela ekuboneni kuya ekwahluleleni okungokoqobo

  • Umqondo ojwayelekile uhlanganisa imizwa, imizwa kanye namagugu ukuze uqondise izinqumo ngokwahlulela okusebenzayo.
  • Kunezindlela ezihambisanayo zefilosofi nezengqondo: i-Aristotle, i-Descartes ne-pragmatism.
  • Akuyona indawo yonke: isiko, isipiliyoni kanye nokuchema kunquma lokho umuntu ngamunye akubheka "njengokusobala."
  • I-AI ikhombisa ubunkimbinkimbi bayo: ulwazi olungasho lutho nolwengqikithi luhlala lungumuntu.

ingqondo kanye nengqondo yokuphila

Umqondo wokusebenzisa ingqondo, injongo yokuphila.

Kuyafakazelwa ukuthi sinezinye izindlela eziningi zokubona ukwehlisa ukuqonda embonweni wokubona, ukuzwa, ukuhogela, ukuthinta nokunambitha. Kukhona umuzwa wesithupha ohlanganisa yonke imizwa yethu futhi kusivumela ukuthi sizizwe singaphezulu.

Sinolwazi lwalowo mqondo "wesithupha" osivumela ukuthi sibone umzimba wethu wonke njengeyunithi. Ukusuka lapho sihlanganisa izinzwa indlala, isifiso, noma isithukuthezi; imizwa efana nothando noma ubungane; kanye nezindinganiso zokuziphatha njengobuhle noma ubuhle. Futhi ekugcineni yilo mqondo womhlaba wonke womthethosisekelo wethu lowo osivumela ukuthi sisho ukuthi sizizwa kahle noma sibi, ejabule noma engajabule.

Lo mqondo wempilo, impela, uhlobene kakhulu nezinye izinzwa, yize futhi kubonakala sengathi unebhizinisi elihlukile. Ku- Incwajana, ULeonardo Da Vinci ukhuluma ngomqondo ophusile "njengejaji elijwayelekile" kwezinye izinzwa ezinhlanu; indawo lapho ukubona, ukuzwa, ukuhogela, ukunambitha, ukuthinta nengqondo kuhlangana khona ukuze kwakhiwe indlela entsha yokubona equkethe konke futhi ehlukene ngesikhathi esisodwa.


Kuyini ingqondo evamile kanye nokuhlotshaniswa kwayo nenjongo yokuphila?

ingqondo kanye nengqondo yokuphila

I-Psychology ichaza umqondo ojwayelekile ngokuthi amandla okuqonda ukwenza izinqumo ezingaguquguquki ezisekelwe kumqondo nolwazi. Izichazamazwi ziyichaza ngokuthi ukwahlulela okusebenzayo ukuze uphile ngokunengqondo nangokuphephaKufilosofi, kuye kwaqondwa njengolwazi olwabiwe oluphishekela i inzuzo ejwayelekile, nakuba ukusetshenziswa kwayo kwangempela kwehluka kuye ngokwengqikithi, isiko nokufunda.

UDescartes usevele wavikela ukuthi sonke sinobuhlakani hlukanisa okuyiqiniso kwamanga, kuyilapho uVoltaire esho ngokuxakayo ukuthi ukuqonda kuyinto encane kakhulu yezinzwa. Empeleni, lokhu kusho ukuthi akuhlali kuvumelana mayelana nokuthi yini enengqondo esimweni ngasinye; umuntu ngamunye uhlanganisa “umqondo ovamile” wakhe siqu. U-Einstein waphawula ukuthi ingxenye yalokho esikubiza ngokuthi umqondo ovamile wafunda ubandlululo esemncane.

Izindlela ezintathu zakudala zomqondo ojwayelekile

I-Aristotle: ixhume ekuhlanganisweni kwe okuhlangenwe nakho kwezinzwa; lokho sonke esikubona ngendlela efanayo lapho sibhekene nezisusa ezifanayo.

Descartes: wadwebela u-a umqondo ojwayelekile wendawo yonke lapho ukwahlulela khona lokho okuyiqiniso nokuhle, ngale kwe-idiosyncrasy yomuntu siqu.

I-Pragmatism: iqonda njengokwazi ewusizo futhi enomongo okuncike ezinkolelweni zansuku zonke nokuhlangenwe nakho; ukuba semthethweni kwayo kukalwa ngemiphumela yayo.

I-Psychology Esetshenziswayo: Imikhawulo, Ukuchema, kanye Nokucabanga Okubalulekile

Ababhali abahlukahlukene bayakukhumbula lokho akufanele sithathe noma yini kalula: Okubonakala kusobala kungaba okungalungile. Yingakho kuwumqondo omuhle hlaziya umongo ngaphambi kokuthatha isinqumo. Isibonelo: umqondo wokuthi “ukukhipha umoya” ngokumemeza kunciphisa intukuthelo awubambi amanzi; kunalokho liyaqinisa. Esinye isimo: ingqondo evamile iphakamisa ukunakekela impilo yakho, kodwa ngokuvamile ukuzanelisa ngokushesha (ukudla kabi, indlela yokuphila engenzi lutho).

Kuhlobene futhi ne- imithetho yezenhlalo nokuhlakanipha okuthandwayo, okungavumelani ngaso sonke isikhathi nesayensi. Izindlela zendabuko zokubikezela isimo sezulu zihambisana ne i-meteorology eqhutshwa idatha. I isiqinisekiso sokukhetha Kusiholela ekukhumbuleni kuphela lokho okuqinisekisa izinkolelo zethu (ukudla okuyisimangaliso, imibono engajwayelekile ngobulili), yingakho kubalulekile ukucabanga okujulile nokungabaza unolwazi oluhle.

Ekuphileni kwansuku zonke, ingqondo evamile iphakamisa ungabheki umakhalekhukhwini wakho ngenkathi ushayela, sebenzisa kabusha noma ubeke imikhuba enempilo kuqala; noma kunjalo, izikhathi eziningi asiyisebenzisi ubuvila noma ukuzikhohlisa. Kuyaye kuthiwe wenza kanjalo “Sancho Panza yangaphakathi"lokho kwehlisa i-abstract emhlabeni futhi kusibuyisele kokunengqondo.

Kungani kungajwayelekile: isipiliyoni, isiko, kanye nobufakazi

Ucwaningo lwesayensi yezenhlalakahle lubonisa ukuthi lapho izinkulungwane zabantu zicelwa ukuba zahlulele izinkulungwane zezitatimende, awukho umongo owodwa yezinkolelo ezinengqondo. Umuntu ngamunye udala imephu yakhe ngokusekelwe kulokho ahlangabezane nakho, lokho akufundile, nokuthi indawo yakhe iqinisekisa ini. Ngakho, ingqondo yakho ingase yehluke kweyami ngaphandle kokungabi nangqondo ngesesodwa.

I-AI kanye nomqondo ojwayelekile: inselelo enkulu

Ukuphila kwansuku zonke kugcwele izimo ezingalindelekile ukuthi imishini isenenkinga yokuphatha. Isistimu ingakwazi ukubona inkomishi, kodwa ayiqondi ngokwemvelo ukuthi ingeyetiye, lokho izikali zephepha uma umoya ungena noma ukuthi “akakwazi ukudabuka.” Lolu lwazi oluyimfihlo, lwezenhlalo, nolwenyama sabalalisa kanye nengqikithi, yingakho kunzima ukufaka ikhodi.

Sekungamashumi eminyaka kukhona amaphrojekthi okuhlinzeka nge-AI ngawo ingqondo ukuhlanganisa ama-axiom mayelana nokuthi umhlaba usebenza kanjani. Noma kunjalo, ukunotha okuguquguqukayo kokwahlulela komuntu kusewumgomo oqhelile: sicabanga, silindele imiphumela futhi sisebenzisa ulwazi olufanele ngesikhathi esifanele.

Umzimba wethu awudingi ngaso sonke isikhathi unembeza wethu ukuze usebenze kahle. Ngokuqondile ukuphikelela kokubeka ukuqwashisa lapho kungadingeki yilokho okuthikameza kaningi uma kukhulunywa ngokuzwa. Asikwazi ukubona konke noma ukuqaphela konke esikubonayo; kodwa singanquma ukugxila kulokho okubalulekile kithina futhi ngandlela thile aqondise inkambo yempilo yethu. Lokhu kuvumela lokho esikuhambelayo nesikwenzayo empilweni ukuthi kube nencazelo nokuzibophezela futhi kungabi ukuhlakazwa nokuchitheka kwamandla okuqhubekayo.

Njengabantu sinekhono nenkululeko yoku siqondise izinzwa zethu ekuphileni okunenjongo.

I-Aurora Morera Vega (i-psychotherapist) ye Umzimba nengqondo

Ukuqeda ngikushiya a ividiyo ivuselela kakhulu:

Inhlanganisela yombono odidiyelwe, ukwahlulela okungokoqobo, ukucabanga okujulile kanye nenjongo yokuphila yilokho okwenza umqondo ojwayelekile a itilosi onokwethenjelwa ezweni eliyinkimbinkimbi: alinaphutha, kodwa lithuthuka kakhulu nge isipiliyoni, ukuzindla nokuvuleleka kobufakazi.


Engeza njengomthombo okhethwayo